• Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Araşdırma
  • Hadisə
  • Müsahibə
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Maraqlı
  • Video
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Araşdırma
  • Hadisə
  • Müsahibə
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Maraqlı
  • Video

"Peysər", "qaşqaldaq" sözlərinə o mənfi mənaları kim yükləyib? - Alimdən etiraz

Mədəniyyət

27-03-2024, 14:00

"Peysər", "qaşqaldaq" sözlərinə o mənfi mənaları kim yükləyib? - Alimdən etiraz


"Dilimizin inkişafında sözlərin məna daralması və genişlənməsi, adların metaforlaşması təbii prosesdir. Buna süni şəkildə müdaxilə etmək dilimizi təhlükə qarşısında qoyur".

Bunu filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Şahlar Göytürk deyib. O, gənclərin bir sıra sözlərə fərqli məna yükləməsindən narahatlığını ifadə edib:

"Təəssüf ki, son illər xüsusən dili yaxşı bilməyən ərköyün və çılğın gənclərin nitqlərində belə təhlükəli "məna daralmaları" və "məna genişlənmələri" adi hala çevrilib.

Özünə və ana dilimizə sayğısı olan təcrübəli dil daşıyıcılarının belə "daralma" və "genişlənmə"dən istifadə etməsi mümkün deyil. Müşahidələrim bu fikirdə olmağıma əsas verir.

Bəs bu dili korlayan, sözlərimizə süni şəkildə müsbət və ya mənfi mənalar yükləyən kimlərdir?
Niyə "dəhşətli", "qorxunc" mənalarında işlətdiyimiz "müdhiş" sözünü "möhtəşəm" mənasında işlətməliyik? Siz buna təbii proses deyirsiniz?

Soruşuram, "peysər" ("boyunun arxası"), "qaşqaldaq" sözlərinə o mənfi mənaları kim yükləyib? Bu xalqın müəllimi, həkimi, yazıçısı, şairi, ziyalısımı?

Niyə "xiyar", "badımcan" deyərkən ağla mənfi mənalar gəlməlidir? Niyə "girmək" feilinin yerini tədricən "daxil olmaq" ifadəsi tutmalıdır?

Yüzlərlə belə misal gətirə bilərəm.

Bu şəkildə məna daralması və genişlənməsi ana dilimizi gözdən salmağa, dilimizi öz kökündən qoparmağa xidmət etmirmi? Şifahi ədəbi dilimizi küçə leksikonunda danışanlar elə sıxışdırıb ki, ünsiyyət zamanı hər dəfə "türkün məsəli" ifadəsini eşidirik?

Budurmu məna daralması, məna genişlənməsi? Bizim ana dilimizə belə "təbii proses" lazım deyil.

Lütfən, gözəl və ismətli dilimizi eybəcərləşdirən, urvatdan salan təhlükəli "daralmalar"a, "genişlənmələr"ə qarşı amansız olun, dəyərli soydaşlar!", - deyə o əlavə edib.

Oxunub: 100213
Paylaş:
Digər xəbərlər
Araşdırma
Akademik Zərifə Əliyeva oftalmologiya sahəsində müstəsna xidmətləri ilə yadda qalıb - Beynəlxalq konfrans
Bu gün görkəmli oftalmoloq-alim, akademik Zərifə Əliyevanın xatirə günüdür
Zərifə xanım Əliyeva xalqımızın qəlbində daim yaşayır və ehtiramla anılır
Bərdədə ərzaq bazarında nöqsanlar aşkarlanıb
Əlli minə yaxın IX sinif şagirdi buraxılış imtahanı verəcək
Özbəkistanda Maqsud İbrahimbəyovun kitabının təqdimatı olacaq
Hadisə
10-04-2026, 15:14
Gəncədə ağır yol qəzası: ölən və xəsarət alan var
1-04-2026, 12:33
Balakəndə tanışına xəsarət yetirən şəxsi polis saxlayıb
16-03-2026, 21:03
"Milan", "Sevinc", "Rahat" — gizli kazino şəbəkəsi ifşa olundu
9-03-2026, 12:56
DİN: 43 kiloqram narkotik qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb
5-03-2026, 14:43
İranın bu addımı dünən Türkiyəyə atılan ballistik raketin təsadüfi olmadığını sübut etdi - Hərbi ekspert
25-02-2026, 11:31
Ötən gün narkotiklərlə əlaqədar 31 fakt müəyyən edilib
Son xəbərlər
  • 28-04-2026, 19:30
    Qlobal hərbi xərclər 11 ildir artır və BMT büdcəsini 776 dəfə üstələyib
  • 28-04-2026, 18:05
    Akademik Zərifə Əliyeva oftalmologiya sahəsində müstəsna xidmətləri ilə yadda qalıb - Beynəlxalq konfrans
  • 27-04-2026, 17:52
    Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Çexiyanın Baş naziri Andrey Babiş mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər
  • 25-04-2026, 22:18
    Qəbələdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Ukrayna Prezidenti ilə təkbətək və geniş tərkibdə görüşü olub
  • 24-04-2026, 14:00
    İkinci Dünya müharibəsi iştirakçılarına birdəfəlik maddi yardım veriləcək - SƏRƏNCAM
  • 23-04-2026, 12:45
    Prezident: Azərbaycan xalqının ağsaqqallıq ənənəsi milli irsimizin ən mühüm dayaqlarından biridir
  • 22-04-2026, 10:56
    Latviya Prezidenti Edqars Rinkeviçs Fəxri xiyabanda Ulu Öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
  • 20-04-2026, 15:08
    Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
  • 17-04-2026, 10:08
    Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkiyəyə işgüzar səfərə gəlib
  • 15-04-2026, 12:14
    Fransa Azərbaycanlıları Koordinasiya Şurasının növbəti görüşü olub
  • 15-04-2026, 12:10
    Əsas kapitala yönəldilmiş investisiyanın 19,7 faizi tikinti işlərinə xərclənib
  • 15-04-2026, 12:07
    Seulda Azərbaycana həsr edilən mədəniyyət gecəsi təşkil olunub
  • 15-04-2026, 11:55
    Bu gün görkəmli oftalmoloq-alim, akademik Zərifə Əliyevanın xatirə günüdür
  • 15-04-2026, 11:03
    Zərifə xanım Əliyeva xalqımızın qəlbində daim yaşayır və ehtiramla anılır
  • 15-04-2026, 10:45
    İranlı nazir: Təhlükəsizlik təmin edilərsə, milli komandanın dünya çempionatında iştirakına icazə veriləcək
  • 15-04-2026, 10:44
    Çin və Rusiya XİN rəhbərləri arasında görüş olub
  • 14-04-2026, 19:30
    Prezident İlham Əliyev Somalinin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirini qəbul edib
  • 14-04-2026, 19:26
    Prezident İlham Əliyev Esvatininin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirini qəbul edib
  • 13-04-2026, 14:12
    XİN: Azərbaycanın İrandakı səfirliyi fəaliyyətini bərpa edib
  • 10-04-2026, 15:24
    Türkiyə və Şimali Kipr parlament nümayəndə heyətləri Fəxri xiyabanı, Zəfər parkını və Türk şəhidliyini ziyarət ediblər
  • 10-04-2026, 15:19
    Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarovanın Parlamentin 10 aprel 2026-cı il tarixli iclasında çıxışı
  • 10-04-2026, 15:16
    Nazir müavini: Qlobal çağırışlara çevik və effektiv cavab verən tərəfdaşlıq modelini inkişaf etdirmək əsas məqsədimizdir
  • 10-04-2026, 15:14
    Gəncədə ağır yol qəzası: ölən və xəsarət alan var
  • 10-04-2026, 15:13
    “Barselona” hakimliklə bağlı UEFA-ya şikayət edib
  • 10-04-2026, 15:11
    Birgünlük tətil “Lufthansa”nın fəaliyyətini iflic edib
  • 9-04-2026, 18:52
    Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın pravoslav xristian icmasını təbrik edib
  • 7-04-2026, 22:47
    “Rəqəmsal dövlət maliyyəsi” sisteminin “e-müqavilə” altsistemi üzrə təlimlərə başlanıb
  • 7-04-2026, 22:45
    Misli Premyer Liqasında XXVI tura yekun vurulub
  • 7-04-2026, 22:43
    Səudiyyə Ərəbistanında gün ərzində 22 PUA və 11 ballistik raket zərərsizləşdirilib
  • 7-04-2026, 22:41
    “Anadolu Ankası - 2026” beynəlxalq təliminə start verilib
  • 3-04-2026, 11:15
    Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun hərbi qulluqçuları “Heydər Əliyev-2026” birgə təlimində iştirak edəcəklər
  • 3-04-2026, 11:13
    Bərdədə ərzaq bazarında nöqsanlar aşkarlanıb
  • 1-04-2026, 12:41
    Türk Dövlətləri Təşkilatının Baş katibi Azərbaycana səfərə gəlib
  • 1-04-2026, 12:40
    Türk dünyasının milli-mədəni irsi Berlində təbliğ olunub
  • 1-04-2026, 12:36
    Azərbaycan son 5 ildə alma ixracını 2 dəfə artırıb
Daha çox
  • Təsisçi və Baş redaktor: Fərqanə Sultanova
  • Telefon: (99455) 545 77 63
  • Gündəm
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • Hadisə
  • Müsahibə
  • Araşdırma
  • Mədəniyyət
  • Dünya
  • İdman
  • Maraqlı
  • Video
Müəllif hüquqları qorunur. ZamanlaBirge.az-ın məlumatlarından istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
  • Ana səhifə
  • Haqqımızda
  • Reklam
  • Əlaqə